Les Naciones Celtes

naciones_celtas

Los Celtes, una parte de la memoria de europa

Los llibros d’hestoria amenorgaron los celtes a unos xentiles bárbaros que pol so bien fueron entartallaos poles lexón romanes. La realidá ye distinta, yeren les persones más poderoses d’Europa, que los sos territorios diben dende’l Mar Negru a Irlanda. Precursores d’arte non figurativo, ellos fueron los primeres en trabayar el fierro, cuando los griegos y los romanos inda taben usando bronce. Ellos desenvolvieron toles ferramientes básiques utilizaes hasta la recién mecanización.

Miles de los nuesos ríos, los nuesos valles, les nueses ciudaes, caltienen nomes celtes empezar per “París” que Roma quixera llamar “Lutèce”. Tristán y Isolda, el Rei Arturo, Merlín, los Caballeros de la Mesa Redonda, inda pertenecen a la cultura de gran parte de la imaxinación del mundu.

asturies_fr

El Principáu d’Asturies ye una autonomía al noroeste d’España, con una mariña de 320 km ente Galicia y el Cordal Cantábricu. Cuenta con un pocu más d’un millón d’habitantes. País de verdes montes, paez forxáu ente la “rabia casi mística del  mar Cantábricu y la serenidá máxica de los sos montes”. Los sos famosos picos d’Europa llegando a 2.600 metros.

Trubiecu del prerrománicu asturianu clasificáu como “patrimoniu de la humanidá” Uviéu ye la capital d’esti principáu. Ta tresformándose dempués d’un llargu periodu de la industrialización de la minería. Xixón, con una apertura del puertu, ye la ciudá más poblada.
Asturianu, lengua romance, ye conocida pol 60% y falada pol 30% de la población.

Mientres los últimos trenta y cinco años desenvolvióse un fuerte movimientu de reactivación llingüística. L’asturianu tien  el so llugar en medios de comunicación y 30.000 persones tán estudiando. Un centru de documentación de la música tradicional yá ta en marcha nel Muséu del Pueblu d’Asturies.

bretagne_fr

El bretón o Brezhoneg y Gallu nun son idiomes dormilientos, asistíos pa sobrevivir. Sicasí, la cultura bretona atópase fondiada. El Festival Intercélticu de Lorient y noz fest, ente otros, caltuvieron la cultura bretona nuna realidá dinámica.

Nel pasáu l’Armorique  foi pobláu por tribus celtes que dexaron los sos nomes a delles ciudaes (Venetes en Vannes, Redones en Redon, Namnètes en Nantes …). Los británicos de Bretaña espulsáu polos anglos y los saxonos vinieron establecese en l’Armorique en gran númberu y dar el so nome al so nuevu país. Traen el católicismo irlandés y les sos parroquies (Plou), ermites (LOC), abadíes (LAN), siempres presentes nos nomes de llugares bretonos.

Dempués de ganar a Carlos el Calvo, Bretaña asegura la so independencia hasta’l sieglu XVI y caltien un Parlamentu hasta la Revolución Francesa. El so nome bretón, Breizh (ensin artículu. Pronunciaes “bra-iz”), escribir con “ZH” pa sintetizar escritura antiguo esistente pal Norte y l’Oeste (Bretaña) col Sur (Breih). “Breizh” embrivida BZH.

A lo último, Bretaña caracterizar por emblemes. La so bandera primero, Gwenn hai Du “Blanca y Negru”; el triskel (o triskell) Símbolu de tres rama y polisemántico (probablemente simboliza la trinidá divina, un engranaje central o los elementos principales: agua, aire y tierra); El so lema: Kentoc’h Mervel eget Bezan saotret en bretón “más muerte que’l llurdiu”.

cornouailles_fr

Cornualles, capital Truro, ye un condáu de 400.000 habitantes nel estremu suroeste de Gran Bretaña. Bañada pola Corriente del Golfu, la Riviera de Columbia. La mesma caña que Brythonic Breton y Gales, Cornualles ye milagru.

Sumió a finales del sieglu XVIII, atópase gracies a escritos de la Edá Media. Reconstruyíu, ta esperimentando un fuerte avivamientu apoyandose en nuevos grupos arreyaos na renacencia actual del so patrimoniu musical.

ecosse_fr

Nel estremu norte d’Inglaterra, Escocia remembra’l Highlands, bon güisqui, el kilt (que’l so diseñu y color designa a la cla), gaites, tamién xuegos inusuales como’l llanzamientu de tueros d’árbol, el rugby, la bisarma del Llagu Ness, el cardu, o la cruz de San Andrés …

Escocia, el llar de Sir Arthur Conan Doyle, con un pocu de too, coles mesmes, amestada a una identidá fuerte y vertixinoso!

Toos estos elementos, tan heterogéneos, reflexar nel universu musical escocesa que tenemos la oportunidá de (re) afayar. Escocia (Reinu de los escoceses), y Alba en gaélicu, demuestren rápido a ser una fonte perenal de descubrimientos, aventures; xuntes, hestoria, heriedu, una identidá rica; que la so música ye’l meyor embaxador.

Escocia ufiértase voluntariamente a quien quiera afayala. Ente Edimburgo, Glasgow o Aberdeen, los escoceses fueron capaces de cultivar un legáu tan preciosu y como pesáu de llevar.

Llistu p’aprovechar les oportunidaes, Escocia ta más que nunca en sintonía colos tiempos. La so propia identidá acomuñada cola apertura Intercéltica y el so potencial, llueñe de les contradicciones que presenten, son verdaderamente signos de dinamismu, la creatividá y un futuru prometedor …

El gaélicu ta esperimentando una renacencia gracies a una fuerte voluntá política que conduz a l’apertura de les escueles y la radio y la televisión.

galice_fr

Asitiáu nel noroeste d’España, ente Portugal y Asturies, Galicia ye una comunidá autónoma de 3 millones d’habitantes. La so capital ye Santiago de Compostela y les principales ciudaes son Vigo, La Coruña, Orense, Llugo y Pontevedra.

La primer ciudá gallega ye, dicen, Bonos Aires. La emigración foi bien importante n’Arxentina. Arxentinos y españoles moteyaos “gallegos”. Ondulada y verde, Galicia recuérdanos a Bretañasobremanera nos sos estuarios costeros (ente la pesca, la acuicultura y el turismu).

La llingua celta perder so la ocupación romana, pero dexó buelgues en dellos topónimos. Sicasí, la llingua romance, mui cerca de el portugueses, sobrevivió dempués d’una serie d’avatares y movimientos pal so defensa.

El gallegu ye anguaño, col castellán, llingua oficial. Tamién ye obligatoriu’l so estudiu en tolos niveles de la educación. Pa Galicia, aislláu nel “Finisterre” español, el camín  de Santiago de Compostela foi una primer apertura al mundu.

iledeman_fr

Asitiáu nel Mar d’Irlanda, la Isla de Man nes sos 570 Kms tien 60 000 habitantes, la metá nel centru turísticu de Douglas. Un paraísu autónomu heredáu del parlamentu más antiguu Viquingos nel mundu.

El paisaxe podría recordar a Escocia al traviés de les sos carreteres tropezoses y un pocu de los paisaxes más nidios. La Isla de Man ye famosa poles sos carreres de motos, los sos gatos ensin cola, carneros de cuatro cuerno y tranvíes tiráu por caballos.

irlande_fr

Irlanda (Eire en gaélicu), al oeste de les Isles Britániques, tien cuatro millones y mediu d’habitantes, de los cualos trés cuartes partes viven nel Sur, República Independiente (capital Dublín), ente que nel Norte, Ulster (capital Belfast) ye parte de Reinu Uníu.

Les armes callaron nel Ulster, lo que suxure una solución al llargu conflictu ente les comunidaes católico y protestante.

Güei ye bien conocida pola orixinalidá de los sos paisaxes verdes y un estilu de vida calteníu pola insularidad, el so patronu St. Patrick , el güisqui, pintes, pubs y la defensa de la so cultura por tou ello Irlanda ocupa un llugar especial nel corazón de los celtes.

El Gaélicu ye impartíu por un millón de mozos y ye faláu por 200.000 irlandés.

paysdegalles_fr

Asitiáu al oeste de Gran Bretaña, Gales tien tres millones d’habitantes. Perdió al so Parlamentu nel sieglu XVI y xúnese a Reinu Uníu y apenes se recuperó la so independencia por referéndum.
Agora ye alministráu por una Asamblea Nacional”.

Cardiff (300.000 habitantes) ye la moza capital d’esti país qu’esperimentó una gran la prosperidá gracies a el so desenvolvimientu industrial. Una gran riqueza que se reflexa en munchos de los sos edificios.

La llucha pola supervivencia de la llingua galesa (de la mesma caña qu’el Brythonic Breton) llevar a cabu de manera bien activa. La llingua galesa ye obligatoria na educación primaria. Tamién tienen Una canal de televisión puramente de fala galesa y la BBC ye billingüe.

Una rede más allá de los océanos

Más allá de los océanos, les folaes d’emigrantes celtes d’Europa Occidental,  caltuvieron la so música, idiomes y cultures.

Hai cientos de festivales celtes n’América del Norte, Australia, Tokio, Bonos Aires … St. Patrick axunta a millones d’irlandeses o amigos d’Irlanda dende Nueva York a Sydney.

Diáspora celta ye una rede arguyosa del intercambiu y la creatividá cosmopolita espresada na cultura celta contemporanea.

argentine_fr

Arxentina, oficialmente la República Arxentina ye un país d’América del Sur compartiendo fronteres con Chile al oeste, Bolivia a al noroeste, al norte Paraguay, Brasil y Uruguai al nordés y al este, y l’Océanu Atlánticu al este y nel estremu sur.

La gran mayoría de la población arxentina ye d’orixe italianu. Italia tuvo un gran impactu na cultura de l’Arxentina, nel so idioma, tradiciones y estilu de vida polo xeneral. La relixón nacional ye’l catolicismu, pero si’l 92% de los arxentinos declárense católicos, una pequena parte d’ellos son practicantes.

Arxentina ye unu de los países conocíos como’l Conu Sur y ente los países d’América Llatina, ye unu onde la cultura europea ye más fuerte. Arxentina foi los países más desenvueltos del continente suramericanu, hasta la década de 1990, superáu anguaño per Brasil.

australie_fr

Australia, ye la isla más grande del mundu, atopar nel hemisferiu sur ente l’océanu Índicu y l’Océanu Pacíficu. Consiste nuna federación d’estaos y territorios que la so capital ye Canberra.

Los sos 37.000 km de mariña y la so Gran Barrera de Coral ufierten paisaxes escepcionales que millones de visitantes vienen afayar cada añu.

La so hestoria tamién ye fascinante. Los sos raigaños celtes tán estrechamente venceyaos al so pasáu como colonia penal, pero evolucionaron hasta güei atopáu una identidá propia, lo que comúnmente se llama la música de la “Bush”.

Esta música tradicional, que foi mientres enforma tiempu l’únicu entretenimientu de los presos, y pioneros posteriores, narra la conmovedora hestoria d’esti pueblu que’l so acentu dacuando bien pronunciáu, tien reminiscencies irlandeses.

canada_fr

Acadia

Esta primer colonia francesa n’América establecer en 1604 sobre la base de lo que güei se conoz como Nuevu Brunswick, Nueva Escocia y l’Isla del Príncipe Eduardo.

Dempués de dellos iviernos difíciles, Francia opta por centrar se nel desenvolvimientu de Canadá (anguaño Quebec) y Acadia convertir en británica en 1713. Los británicos finalmente espulsaron a los acadios de les sos tierres dende 1755; lo que se llamó “la gran  conmoción”. Dalgunos esvalixáronse nes colonies angloamericanes,  ente qu’otros  agospiáronse en Louisiana.

Sicasí, acadios siempres fueron abondos p’habitar les provincies del Atlánticu canadiense y contribuyir a la vitalidá de la llingua francesa. Hai más de 300.000 francófonos más de dos tercios viven nel actual Nuevu Brunswick, al norte yá lo llargo de la mariña esti. Otres comunidaes atopar en Nueva Escocia, na isla d’Isla del Príncipe Eduardo, Terranova y Llabrador, Quebec y Saint-Pierre y Miquelon. Anguaño, envalórase qu’hai tres millones de persones d’orixe acadio en tol mundu.

cuba_fr

Cuba ye un archipiélagu con una superficie de 110.992 km², que ta na parte más occidental del Caribe insular, na desaguada del Golfu de México en Centroamérica.

Componse de más de 4.000 cayos y pequenes isles. La isla de Cuba, la más grande, tamién conocida como la Llave del Golfu. L’archipiélagu vese reforzáu poles 300 sableres naturales de finu sable blancu bañaes per agües cristalines. La más famosa Varaderu, ta al este de la capital, nos cayos al norte de Ciegu d’Ávila Villa Clara. Tamién tien tres cadenes montascoses, dos grandes estensiones de sabanes, numberosos valles conocíos en tol mundu, saltos y cascaes, etc.

En  sieglu XV pasa a formar parte del imperiu colonial español, gobernáu pol gobernador español nel puertu natural de la Badea de L’Habana. Mientres los sieglos siguientes, el desenvolvimientu económicu, políticu y xeográficu de Galicia hai propiciadi l’éxodu masivu de los gallegos a América, ente otros territorios al cubanu.

Los gallegos, col tiempu entamar n’asociaciones culturales y caritatives.
mexique_fr

México, ye unu de los países llatinoamericanos míticos, remembra darréu la civilizaciones prehispániques, l’aventura, la revolución, el exotismo y les fiestes allegres y coloridas.

México caltien nes sos tierres una de les concentraciones más trupes de civilizaciones, podemos pasar toa una vida p’almirar y estudiar la conocencia de los mayes, la estética de los olmeques, la organización militar de los azteques… Ricos monumentales arqueolóxicos, sableres, ciudaes coloniales esllumantes, México ye una de les más belles espresiones de los escesos d’América Llatina. Anguaño México,  ye cosmopolita, ruidosu, llenu de xente, a cencielles fascinante.

Llangréu (Asturies), 1962. Llicenciáu en Filoloxía Hispánica y Master en Desenvolvimientu Local pola Universidá d'Uviéu ye tamién espertu n'Alministración de Servidores Web pola Universidá de Granada. Doctorando de la Universidá del País Vascu, ye Profesor Acomuñáu de la Universidá Carlos III de Madrid, onde imparte l'asignatura de Técniques de Llocución y dirixe tamién el Cursu d'Espertu en Periodismu Dixital de la Universidá d'Uviéu y los cursos de branu sobre esta materia de la mesma universidá, cuntando con una nutrida participación nos cursos de branu de la Universidá de Cantabria y de la Complutense de Madrid, ente otres, siempres en relación col periodismu dixital.