El folklor anováu tamién pue executase con trebeyu y procuru al tiempu

El folklor asturianu necesita hai tiempu ufrir propuestes a metá de camín ente la tradición fonda y amosada con procuru y l’espectáculu utilista y afayadizu pa públicos variaos n’edaes y preferencies. Y Trebeyu ye unu de los qu’entama a allugase nesi camín, que sedrá ensin dubies bayurosu, como amosara esta selmana en Lorient.

N’asturianu nomamos como trebeyu a cualaquier xuguete, cualaquier obxetu que mos faiga entretener, divertir y que nun tenga abonda complexidá. Y si hay un nome que defina bien a les clares lo que fai enrriba l’escenariu Trebeyu alcontráronlu hai tres llustros cuando entamaron esti proyeutu en 2002.

Lo que vienen amosando Trebeyu a lo llargo de tola selmana en Lorient ye que la danza forma parte del nuesu raigañu como elementu cultural, pero penrriba de toles coses como enfotu pa divertise, pa escaecer llargues xornaes de trabayu y pa preparase pal aportar del iviernu, que si facemos casu al refraneru ya entamara nel primer día d’esti agostu soleyeru.

Nes sos dances na Nueche Máxica, nos defiles nos que participara o nes residencies nes que tuvo esta selmana, Trebeyu tá amosando que la so propuesta ye divertise nun escenariu, ensin escaecer dafechu la tradición, pero ensin qu’esa tradición formalizada hasta l’estremu seya la guía de los sos pasos únicamente. Y neso, tienen el públicu más afayadizu en Lorient.

Los aplausos qu’algamaran nel Espace Marin al entamar la selmana yeren aplausos de públicu entendío y tradicional que supo entender perbien l’esfuerzu de Trebeyu por tresmitir col so espectáculu esi sentíu de danzar y trebeyar al tiempu, de facer una puesta en escena que nun despinte la tradición, pero que seya al tiempu espectacular y afayadiza pa tolos públicos.

Representar les dances del oriente cola Jota de Naves, desenvuelta hai cincuenta años nes fiestes de Santana d’esi pueblu llaniscu, ye una apuesta muncho más arriesgada que un Corri-Corri o un Pericote porque entá sigue siendo discutida polos más puristes que nun son a entender que cuando una creación cumple cincuenta años pasa a ser tradición. Que-y lo cuenten a Disney y los sos clásicos. O nun va ser un clásicu de la cultura del sieglu XX la Cenicienta de Walt.

Les opiniones son tan variaes como les persones que les emiten, pero escoyer un Xiringüelu y finar un espectáculu con el taconear de madreñes nun ye menos danza qu’escoyer la de Santa Ana pa sostituir la Danza Prima. Al folklor asturianu, que pasó de la seición femenina espardida nes cuenques mineres al folklor más tradicional sofitáu pola investigación más fonda, falta-y ufierta metanes les dos postures. Falta-y ufrir propuestes a metá de camín ente la tradición fonda y amosada con procuru y l’espectáculu utilista y afayadizu pa públicos variaos n’edaes y preferencies. Porque esi ye’l camín que lleven percorriendo los vecinos gallegos hai años con bon resultáu y hai tiempu que lu percorrieran en otros países mediterráneos. Y nun hai qu’escecer que somos los celtes del Sur, celtes, pero mui lloñe del norte, ranciu y tradicional.

Llangréu (Asturies), 1962. Llicenciáu en Filoloxía Hispánica y Master en Desenvolvimientu Local pola Universidá d'Uviéu ye tamién espertu n'Alministración de Servidores Web pola Universidá de Granada. Doctorando de la Universidá del País Vascu, ye Profesor Acomuñáu de la Universidá Carlos III de Madrid, onde imparte l'asignatura de Técniques de Llocución y dirixe tamién el Cursu d'Espertu en Periodismu Dixital de la Universidá d'Uviéu y los cursos de branu sobre esta materia de la mesma universidá, cuntando con una nutrida participación nos cursos de branu de la Universidá de Cantabria y de la Complutense de Madrid, ente otres, siempres en relación col periodismu dixital.